Proxy Ayarları Nasıl Yapılır?
Proxy'yi nereye kuracağınız, hangi uygulamaların onu kullanacağını belirler. Bu sayfa her platform için doğru başlangıç noktasını ve kısa komut örneklerini bir araya getirir.
- Masaüstü ve mobil kurulum yolları
- macOS ve Linux komut örnekleri
- İstisna listesi ve geri alma
Platformunuzu seçin
macOS’ta proxy ayarı
macOS'ta proxy, ağ hizmeti bazında tanımlanır: Wi-Fi ve kablolu bağlantı için ayarlar ayrıdır. Güncel sürümlerde Sistem Ayarları > Ağ > kullandığınız bağlantı > Ayrıntılar > Proxy'ler yolunu izleyin. Burada Web Proxy (HTTP), Güvenli Web Proxy (HTTPS) ve SOCKS Proxy seçeneklerini ayrı ayrı açıp sunucu, port ve gerekirse kimlik bilgisini girebilirsiniz.
HTTPS siteler için Güvenli Web Proxy alanını da doldurmanız gerekir; aksi halde yalnız düz HTTP trafiği proxy'den geçer. Alt kısımdaki 'Proxy ayarlarını şu ana makineler ve alan adları için atla' kutusuna yerel adresleri yazmak, yazıcı ve NAS gibi cihazlara erişimin bozulmasını önler. Safari ve Chrome bu sistem ayarını kullanır; Firefox ise kendi ayarlarında sistem proxy'sini kullanacak şekilde yapılandırılabilir.
macOS: networksetup ile terminalden
Ağ hizmetinin adı Türkçe sistemlerde farklı görünebilir; önce listeyi alın ve tırnak içinde aynen yazın. Değişiklik için yönetici parolası istenebilir.
# Ağ hizmetlerini listele
networksetup -listallnetworkservices
# HTTP ve HTTPS proxy (kimlik doğrulamalı)
networksetup -setwebproxy "Wi-Fi" proxy.example.com 8000 on kullanici sifre
networksetup -setsecurewebproxy "Wi-Fi" proxy.example.com 8000 on kullanici sifre
# SOCKS5 proxy (kimlik doğrulamasız / IP whitelist)
networksetup -setsocksfirewallproxy "Wi-Fi" proxy.example.com 1080
# İstisnalar
networksetup -setproxybypassdomains "Wi-Fi" localhost 127.0.0.1 "*.local"
# Mevcut durumu gör ve kapat
networksetup -getwebproxy "Wi-Fi"
networksetup -setwebproxystate "Wi-Fi" off
networksetup -setsecurewebproxystate "Wi-Fi" off
networksetup -setsocksfirewallproxystate "Wi-Fi" offKomut satırında yazılan şifre kabuk geçmişine kaydedilir. Ortak kullanılan makinelerde şifreyi grafik arayüzden girmeyi tercih edin.
Linux: ortam değişkenleri ve masaüstü ayarı
Komut satırı araçlarının büyük kısmı http_proxy, https_proxy ve no_proxy değişkenlerini okur. https_proxy değeri de çoğu zaman http:// ile başlar; bu, proxy ile kurulan bağlantının türünü anlatır, hedefin değil.
export http_proxy="http://kullanici:sifre@proxy.example.com:8000"
export https_proxy="$http_proxy"
export no_proxy="localhost,127.0.0.1,::1,.yerel.lan"
# Bazı araçlar büyük harfli adları okur
export HTTP_PROXY="$http_proxy" HTTPS_PROXY="$https_proxy" NO_PROXY="$no_proxy"
# Kontrol ve kaldırma
env | grep -i _proxy
unset http_proxy https_proxy no_proxy HTTP_PROXY HTTPS_PROXY NO_PROXYgsettings set org.gnome.system.proxy mode 'manual'
gsettings set org.gnome.system.proxy.http host 'proxy.example.com'
gsettings set org.gnome.system.proxy.http port 8000
gsettings set org.gnome.system.proxy.https host 'proxy.example.com'
gsettings set org.gnome.system.proxy.https port 8000
gsettings set org.gnome.system.proxy ignore-hosts "['localhost', '127.0.0.0/8', '::1']"
# Kapatmak için
gsettings set org.gnome.system.proxy mode 'none'# /etc/apt/apt.conf.d/95proxy dosyasına yazılır
echo 'Acquire::http::Proxy "http://kullanici:sifre@proxy.example.com:8000";' | sudo tee /etc/apt/apt.conf.d/95proxy
echo 'Acquire::https::Proxy "http://kullanici:sifre@proxy.example.com:8000";' | sudo tee -a /etc/apt/apt.conf.d/95proxysudo ile çalıştırılan komutlar varsayılan olarak kullanıcının ortam değişkenlerini taşımaz. Kalıcı ayar için ~/.bashrc, ~/.zshrc ya da sistem genelinde /etc/environment kullanılabilir.
Tarayıcı ve mobil cihazlarda dikkat edilecekler
Chrome ve Edge varsayılan olarak işletim sisteminin proxy ayarını kullanır; Firefox ise kendi ağ ayarlarında manuel proxy, sistem ayarı veya PAC adresi seçmenize izin verir. Tarayıcıya özel proxy istiyorsanız Firefox profili ya da proxy eklentisi, sistemin geri kalanını etkilemeden çalışmanızı sağlar.
Mobil cihazlarda yerleşik ayar yalnız Wi-Fi ağı için ve HTTP proxy olarak bulunur. Android bu ekranda kimlik alanı sunmazken iOS sunar; iki platformda da SOCKS5 için uygulama tabanlı çözüm gerekir. Ayrıntılı menü yolları ve kısıtlar ilgili rehberlerde yer alır.
Her platformda kurulum öncesi kontrol listesi
- Protokolü doğrulayın: HTTP portu ile SOCKS5 portu farklıdır.
- HTTPS trafiği için ayrı bir alan varsa onu da doldurun.
- Kimlik alanı yoksa IP whitelist yöntemini kullanın.
- Yerel ağ ve localhost adreslerini istisna listesine ekleyin.
- Kurulumdan sonra çıkış IP’sini araclar/ip-adresim ile doğrulayın.
- Proxy’yi kapatma yolunu not edin; sorun çıktığında hızlı geri dönün.
Platforma özgü sık sorunlar
Sıkça Sorulan Sorular
Sistem genelinde mi, uygulama içinde mi ayar yapmalıyım?
Tek bir programın proxy kullanmasını istiyorsanız uygulama içi ayar daha güvenlidir; diğer trafiğiniz etkilenmez. Sistem genelinde ayar, tüm tarayıcı trafiğini hızla yönlendirmek için pratiktir ama yerel ağ erişimini bozabilir.
macOS’ta SOCKS proxy alanı SOCKS5’i destekler mi?
macOS'un SOCKS Proxy alanı genel bir SOCKS ayarıdır ve uygulamalar bu ayarı farklı yorumlayabilir. Kritik işlerde SOCKS5'i doğrudan uygulamanın kendi ayarında tanımlamak daha öngörülebilir sonuç verir.
Linux’ta no_proxy içinde alt alan adları nasıl yazılır?
Çoğu araç .yerel.lan biçimini o alan adı ve tüm alt alanları için kabul eder. CIDR biçimini (ör. 10.0.0.0/8) her araç desteklemez; desteklenmeyen araçlarda tek tek IP yazmak gerekir.
Proxy ayarı bilgisayarı yeniden başlatınca kaybolur mu?
Grafik arayüzden yapılan sistem ayarları kalıcıdır. Terminalde export ile tanımlanan değişkenler ise yalnız o oturumda geçerlidir; kalıcı olmaları için kabuk başlangıç dosyasına yazılmaları gerekir.
Kurumsal ağda zaten bir proxy varsa ne olur?
Kurum içi proxy zorunluysa dış proxy'ye doğrudan bağlanmanız engellenebilir. Bu durumda BT ekibinizin politikasını öğrenin; izinsiz yönlendirme kurmaya çalışmayın.
Bunlar da işinize yarayabilir
Doğru proxy ile hemen başlayın
Paketleri karşılaştırın, ihtiyacınıza uygun olanı seçin. Kararsız kaldığınız noktada WhatsApp üzerinden sorabilirsiniz.